Archiwa ksiażka

W wielu krajach, jak choćby w znanych mi Bułgarii i Wietnamie, prawdziwy mężczyzna powinien regularnie pisać wiersze. Podobnie jak japoński samuraj. Tradycyjni polscy męscy twardziele zwykle wstydzą się przyznać, że wiersze piszą. Bo poezja niepoważną sferą jest. Wybitny polski historyk Jan Baszkiewicz, wielce ceniony też przez Krzysztofa Lubczyńskiego za monografie francuskiej rewolucji, wielokrotnie opowiadał nam podczas seminariów magisterskich o bogactwie domowych archiwów we Francji. W wielu […]

Od skocznego życia do skoku samobójczego

Bolesław Wieniawa-Długoszowski (1881-1942) był wytworem czasów, gdy jeszcze żyli i rodzili się tzw. oryginałowie, a wyrastać oni mogli tylko na glebie dworkowej szlachetczyzny. Dzisiejsza, zglajszachtowana cywilizacja klonów ludzkich, takich typów wytworzyć nie może. Ułan z ułańską fantazją, dobry oficer, który dosłużył się stopnia generała. Hedonista, biesiadnik, bibosz, pojedynkowicz, bywalec „kultowych” wtedy restauracji warszawskich, z „Ziemiańską” i „Adrią” na czele, przyjaciel artystów, dowcipny i elokwentny jako dusza towarzystwa, […]

Szokująca książka o pajęczynie Kaczyńskiego!

To lektura w sam raz na obecne dni i tygodnie, trafiająca w bieżące zdarzenia jak w dziesiątkę na tarczy, a jednocześnie daleka od krótkiej jak życie jętki jednodniówki gazetowej aktualności. Jej osią jest postać rządcy obecnej Polski, prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego, ale nie jest to jego biografia, choć bez wątpienia zawiera fakty najważniejsze na jego drodze życiowej i politycznej. Czytelnicy zechcą piszącemu te słowa wybaczyć, że nawet w największym skrócie nie jest w stanie ogarnąć […]

Kadrowanie Słowackiego

Do głębi nie zgadzam się z profesorem Marcinem Matczakiem, który do „mauzoleum” chciałby odesłać „Ballady i romanse” (1822) Adama Mickiewicza, a przynajmniej wykreślić je z listy lektur szkolnych w stulecie ich ukazania się. Matczak uważa, że ich treść i forma są tak anachroniczne, iż nie ma szans na to, by dotarły do wyobraźni szkolnej młodzieży. Przez analogię wnioskuję, że profesor prawa podobny los wyszykowałby także poezji Juliusza Słowackiego, w tym jego dramatom. Dlaczego do głębi i w zupełności się nie zgadzam? Bo rozumowanie […]

Geniusz Ballarda

Od dziecka moją wyobraźnię pobudzały wszystkie te nie-miejsca kryjące się w zakątkach infrastruktury drogowej: chaszcze pośrodku ronda, w których można urządzić bazę, betonowe tunele pod autostradami, przejścia podziemne wyryte pod eskapadami, stacje benzynowe i bary typu drive thru znane z amerykańskich pejzaży. Mam w sobie taką fizjologiczną awersję do „cywilizacji” samochodowej. Zwyczajnie nienawidzę czerwonych świateł, skwaru betonozy, stania w korkach. Budzą u mnie tak silne reakcje negatywne, że nie mogę się […]

Między mrocznym snem a groteskową jawą

Prozę Yana Lianke, wybitnego pisarz chińskiego przedstawiałem na tych łamach już trzykrotnie. Były to znakomite powieści „Sen wioski Ding”, „Kroniki Eksplozji” i „Całusy Lenina”. Jego pisarstwo charakteryzuje połączenie w jedno dwóch jakości, które zazwyczaj trudno się ze sobą łączą: realistyczny, a nawet naturalistyczny mimetyzm z poetyckim metaforyzmemi siłą wyobraźni. To właśnie spaja w sobie proza Lianke, pod którego piórem nawet realistyczne detale stają się nośnikami jakości uniwersalnych. […]

Kobieta z marmuru i polityczka

Jakiś czas trafiła mi w ręce obejmująca lata 1911-2021 bardzo interesująca, pięknie napisana monografia „100 lat Szkoły Podstawowej nr 21 imienia Królowej Jadwigi w Lublinie” autorstwa MARII Laskowskiej. Bogate reminiscencje, które ona we mnie ożywiła, zbiegły się z lekturą zbioru esejów Marty Kwaśnickiej o sławnej postaci sprzed przeszło sześciu wieków. Lektura ożywia wyobraźnię historyczną, która w przypadku mediewistyki, historii Średniowiecza wymaga szczególnej intensywności. Sam […]

Koestler – genialny „kundel” i „kameleon”

„Koestler. Literacka i polityczna odyseja dwudziestowiecznego sceptyka”, mająca już amerykańskie i brytyjskie wydanie, to dla czytelnika zainteresowanego historią intelektualną XX wieku, a zwłaszcza zjawiskiem komunizmu, pozycja, która ma wszelkie szanse stać się klasyczną. Jej autor, Michael Scammell zyskał światową sławę już w roku 1984 jako biograf Sołżenicyna. W 1942 roku, Arthur Koestler, w ramach jednej ze swoich niezliczonych podróży, znalazł się w Casablance w Maroku. W tym samym […]

Milczenie katedry i lenistwo Sierakowskiego

Namysłu godne jest już samo zjawisko, które odznacza się tym, że – przynajmniej w Polsce – głównie młodzi konserwatyści i tradycjonaliści wydają książki, podejmując syntetyczne próby zrozumienia współczesnej rzeczywistości i „wymierzenia” – by sparafrazować Conrada – „sprawiedliwości widzialnemu światu”. Młodzi ludzie o poglądach lewicowych czy liberalnych (w sensie światopoglądowym) książek na ogół nie piszą i nie publikują. Jaka jest tego przyczyna? Czy młodzi konserwatyści wierzą jeszcze w możliwość naprawy tego świata […]

Szajlok, biznesmen z Wenecji. Przyczynek do historii Żydów

Dlaczego „biznesmen”, a nie „kupiec”? No bo jeśli odczytujemy stare teksty przez filtr naszej współczesności, to stosujmy także nasze współczesne nazewnictwo. Kto dziś używa słowa „kupiec”, zamiast „biznesmen” czy „przedsiębiorca”? Nawet określenia „handlarz” używa się już bardzo rzadko, ostatnio słyszałem je tylko w odniesieniu do „handlarza bronią” z Lublina. Skoro więc Szajlok ma być „naszym współczesnym”, to konsekwentnie i na całego. „Po drugiej wojnie światowej nikt i nic nie potrafi już skierować fabuły „Kupca […]

Rząd chce pozbawiać wolności...

Robotnicy do Sejmu

Spotkanie Xi Jinpinga z...

Amazonopoly. Parlament Europejski bezradny...

Kościuszko – problem dla...

USA: agenci federalni zawieszeni...

Jacek przykładny