Izraelskie władze kontynuują politykę wymierzoną nie tylko w Palestyńczyków, ale także w chrześcijan, którzy od wieków stanowią część społeczności Jerozolimy. Władze Izraela dążą do przejęcia nieruchomości należących do Ormiańskiego Patriarchatu, jednej z najstarszych instytucji chrześcijańskich w Ziemi Świętej. Kościoły w Jerozolimie alarmują, że te działania są kolejnym krokiem w długofalowej strategii marginalizacji chrześcijańskiej obecności, która jest systematycznie wypierana zarówno administracyjnie, jak i poprzez ekonomiczne represje.

W związku z eskalacją tych działań organizacja Churches for Middle East Peace (CMEP) wystosowała list do amerykańskiego sekretarza stanu Marco Rubio, w którym wyraża głębokie zaniepokojenie sytuacją chrześcijan w Ziemi Świętej i apeluje o podjęcie pilnych działań mających na celu ich ochronę.

W liście CMEP przypomina, że w 2018 roku izraelskie władze próbowały nałożyć na Kościoły chrześcijańskie wysokie podatki, co spotkało się z protestem i doprowadziło do czasowego zamknięcia Bazyliki Grobu Świętego. Mimo obietnic izraelskiego rządu sytuacja nie została rozwiązana i obecnie powraca w jeszcze ostrzejszej formie. Szczególne zagrożenie dotyczy Ormiańskiego Patriarchatu, który może utracić swoje nieruchomości, co stanowiłoby poważny cios dla chrześcijańskiej obecności w Jerozolimie.

CMEP zarzuca Izraelowi systematyczne naruszanie status quo i podważanie praw wspólnot chrześcijańskich, stosując wobec nich presję ekonomiczną i administracyjną. W związku z tym organizacja wzywa administrację USA do natychmiastowego działania, aby zapobiec dalszej erozji chrześcijańskich struktur w mieście. „Jeśli sytuacja nie ulegnie zmianie, chrześcijańska społeczność w miejscu narodzin naszej wiary może wkrótce przestać istnieć” – ostrzega CMEP w swoim apelu.

Narastająca presja na chrześcijańskie wspólnoty

Od lat chrześcijańskie instytucje w Jerozolimie mierzą się z narastającymi trudnościami administracyjnymi i finansowymi. Władze Izraela stosują wobec nich szereg działań, takich jak ograniczenia wizowe dla duchownych, utrudnienia przy remontach świątyń czy egzekwowanie kontrowersyjnych podatków, co prowadzi do ich stopniowego osłabienia.

Działania te wpisują się w szerszą politykę Izraela, której skutki odczuwają także Palestyńczycy. Równolegle do presji wobec chrześcijan trwają brutalne operacje wojskowe na Zachodnim Brzegu i w Strefie Gazy, masowe wywłaszczenia i wysiedlenia. CMEP podkreśla, że zarówno chrześcijanie, jak i Palestyńczycy padają ofiarą tej samej strategii mającej na celu zmianę demograficznego układu miasta i podporządkowanie go jednej grupie.

Organizacja wzywa społeczność międzynarodową do stanowczej reakcji, ostrzegając, że dalsza bierność doprowadzi do trwałego osłabienia chrześcijańskiej obecności w Jerozolimie.

Poniżej znajduje się list CMEP do Sekretarza Stanu Marco Rubio:

Friday, February 21, 2025

Dear Secretary of State Marco Rubio:

In light of your recent visit to Israel and the occupied Palestinian territories, I write on behalf of the organization that I lead to share our grave concern about Christians in Jerusalem and the Holy Land. Churches for Middle East Peace (CMEP) has been in existence for more than forty years and consists of thirty-six member communions who represent more than 80 million American Christians of different Christian denominations from the Orthodox, Catholic, Protestant, Evangelical, and Peace church families.

In 2018, CMEP and our member communions raised the alarm about how “The Future of Christians in the Holy Land was in Peril.” Today, we do so again in light of the alarming news earlier this week that the Armenian Patriarchate is facing foreclosure based on the same issues that challenged the churches of Jerusalem seven years ago.

We restate here the concerns that CMEP raised in 2018, which remain all the more relevant: “Christian leaders in Jerusalem received word the municipality intended to break a centuries-long status quo agreement and would begin to collect taxes on church properties not used as houses of worship. [Their statement in response is available here.] Nir Barkat, the mayor of the Jerusalem Municipality, claims the churches owe taxes in arrears of roughly ₪650 million Israeli Shekels, or approximately $186 million U.S. dollars. CMEP is receiving reports that a total hold has been placed on the bank accounts of the Franciscans and partial holds on the bank accounts of the Greek Orthodox and Armenian Orthodox churches.

Today, in February 2025, these same Arnona Tax issues and the breaking of the status quo are once again being brought into play.

On February 25, 2018, for the first time since 1990, the Church of the Holy Sepulchre closed its doors in protest. The Heads of Churches act as the stewards of the Holy Sepulchre. A statement released the same day asserts that the decision of the municipality of Jerusalem “is contrary to the historic position of the Churches within the Holy City of Jerusalem and their relationship with the civil authorities. These actions breach existing agreements and international obligations which guarantee the rights and the privileges of the Churches, in what seems as an attempt to weaken the Christian presence in Jerusalem.”

After the closing of the Church of the Holy Sepulchre in 2018, Prime Minister Netanyahu assured the Christian community of Jerusalem he would intervene, appointing a committee to negotiate between them and the Jerusalem municipality. However, delays, increased pressure against numerous church communities, and stalling have brought us to where we are today, where the church community, especially those in the Armenian Quarter of the Old City at this moment, are more under threat than ever before. A community of Jesus that has thrived in the sacred city for centuries is now facing possible eradication unless the U.S. and other international actors intervene and demand that the sacred nature of Jerusalem as a place of worship for all three Abrahamic traditions be preserved and protected.

We once again call on you and the Trump Administration to protect the Christian presence in Jerusalem. This attack against the Armenian Orthodox Patriarchate and the Christian community in Jerusalem is unacceptable. Should the decision by the Jerusalem municipality and the foreclosure of the Armenian Patriarchate properties move forward, it would contribute to the deterioration of the Christian character of the sacred city of Jerusalem. It is not hyperbolic to say that unless something changes, there soon could be no living and breathing vibrant Christian presence in the very birthplace of our faith. With many churches in Jerusalem already experiencing financial hardship, the added strain of illegitimate taxes would almost certainly cause them to close their doors. This is not just an attack on the Armenian church but on all Christians in Jerusalem and an attack on the Christian community around the world.

May God go before you and all in preserving the dignity of all religious traditions in the city of peace, particularly that of our Christian faith for those of us who identify as followers of Jesus.

I am grateful for your attention to this critical plea.

In the name of Christ Jesus,

Rev. Dr. Mae Elise Cannon
Executive Director
Churches for Middle East Peace (CMEP)