Debata w TV Republika. Mentzen zaorany własnymi słowami
Trzecia debata prezydencka zorganizowana przez TV Republika 9 maja miała być ostatecznym testem dla kandydatów przed ostatnią prostą kampanii. Spotkanie, które miało przynieść merytoryczną dyskusję i konfrontację programów, zostało zdominowane przez chaotyczną realizację, przerywane wypowiedzi i agresywną retorykę. Mimo technicznych problemów i braku klarownego formatu, jeden moment przyćmił wszystko inne — precyzyjne i medialnie efektowne uderzenie Adriana Zandberga w Sławomira Mentzena.
Na scenie stanęło dziesięciu kandydatów reprezentujących szerokie spektrum polityczne: Karol Nawrocki (popierany przez PiS), Szymon Hołownia (Trzecia Droga), Adrian Zandberg (Razem), Sławomir Mentzen (Konfederacja), Grzegorz Braun, Joanna Senyszyn, Krzysztof Stanowski, Marek Jakubiak, Artur Bartoszewicz i Marek Woch. Nieobecni byli Rafał Trzaskowski (KO), który nie został zaproszony, oraz Magdalena Biejat (Lewica), która odmówiła udziału z powodów organizacyjnych. Głośnym echem odbiła się decyzja o niewpuszczeniu Macieja Maciaka, znanego z prorosyjskich poglądów. Prowadząca Katarzyna Gójska tłumaczyła to słowami: „Dom wolnego słowa nigdy nie będzie miejscem dla fana ludobójcy”.
Debata rozpoczęła się od pytań zadawanych przez troje ekspertów: prezesa InPostu Rafała Brzoskę, konstytucjonalistę prof. Ryszarda Piotrowskiego oraz prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej dr. Łukasza Jankowskiego. Tematyka była poważna – od wieku emerytalnego, przez kondycję ochrony zdrowia, po stan praworządności. Kandydaci, mimo różnic ideologicznych, niemal jednomyślnie sprzeciwili się podnoszeniu wieku emerytalnego. Adrian Zandberg przypomniał o konstytucyjnej roli państwa w zapewnianiu bezpieczeństwa socjalnego i ochronie osób starszych. Joanna Senyszyn mówiła o potrzebie wolności wyboru i samodzielności seniorów, jednak w innej części debaty ujawniła coś, co mocno zgrzytało w lewicowym przekazie: „Moje mieszkania są swoistą lokatą kapitału” – powiedziała. W kontekście informacji, że posiada sześć mieszkań, wypowiedź ta wywołała poruszenie i falę krytyki. Dla wielu młodych obserwatorów był to symbol klasowego rozdźwięku i mentalności pokolenia, które przez dekady traktowało nieruchomości nie jako dobro społeczne, lecz przedmiot inwestycji. To właśnie takie podejście, oparte na indywidualnej akumulacji i spekulacji, uznawane jest dziś za jedną z przyczyn kryzysu mieszkaniowego w Polsce.
Karol Nawrocki zapewniał o obronie publicznej ochrony zdrowia i potrzebie stabilności instytucjonalnej, choć nie przedstawił konkretnych rozwiązań. Sławomir Mentzen natomiast mówił w ogólnikach o deregulacji i uproszczeniu systemu, unikając jednoznacznych deklaracji, co tylko pogłębiało wrażenie programowej pustki.
Wypowiedzi Krzysztofa Stanowskiego miały charakter satyryczny – szczególnie zapamiętano jego wypowiedź o „kapeluszu dla każdego”, co miało symbolizować dramatyczną sytuację w służbie zdrowia. Wywołało to mieszane reakcje – od śmiechu po konsternację.
W drugiej rundzie emocje wzrosły. Marek Woch wręczył Hołowni pismo w sprawie rzekomych nadużyć PKW, co zainicjowało ostrzejszą wymianę. Hołownia wytknął Nawrockiemu pustą wizytę w Białym Domu, a Nawrocki odparł inwektywą, na co Hołownia odpowiedział: „Nerwy puszczają”. Grzegorz Braun atakował Hołownię w kontekście Rosji, ten odpowiedział, że to „zdrada interesu narodowego”.
Kulminacyjnym momentem wieczoru była jednak konfrontacja Adriana Zandberga ze Sławomirem Mentzenem. Zandberg zapytał: – Dlaczego chce pan zabrać pieniądze emerytom? Zwłaszcza tym najbiedniejszym?
Mentzen odpowiedział: – Nie zamierzam zabierać emerytom żadnych pieniędzy. To jakieś nieporozumienie.
Zandberg wyjął telefon i odtworzył nagranie, w którym Mentzen mówi: „Likwidacja trzynastej emerytury, likwidacja czternastej emerytury…. Likwidujemy 300+ i nie wprowadzimy na pewno żadnych świadczeń.”
Mentzen próbował się tłumaczyć, mówiąc: „To był nasz program w kampanii parlamentarnej”, ale to tylko pogłębiło jego problem. Seniorzy – główni widzowie TV Republika – usłyszeli bezpośrednią zapowiedź likwidacji świadczeń.
Zandberg podsumował: – Jak państwo widzicie – pan Mentzen, krytykując Platformę i PiS, sam zachowuje się tak samo. Zwyczajnie kręci.
Reakcje były błyskawiczne. Na Twitterze pojawiły się komentarze o „najmocniejszym strzale debaty” i „wybraniu podłogi Mentzenem”. Fragment z nagraniem był najczęściej udostępnianym materiałem z całej transmisji.
Mentzen nie odzyskał inicjatywy. W kolejnych minutach Hołownia wypomniał mu fundację rodzinną, a Bartoszewicz zarzucił mu promowanie alkoholu i zły wpływ na młodzież. Mentzen milczał lub unikał odpowiedzi.
W końcówce debaty pojawiły się znane motywy: Stanowski ironizował, Nawrocki wspominał Monte Cassino i atakował nieobecnych, Senyszyn punktowała jego ignorancję, Jakubiak snuł czarne scenariusze, Woch żartował z Hołowni, a Braun mówił o „doktor Gizeli Mengele”.
Debata była źle przygotowana, pełna technicznych i merytorycznych mankamentów. Jednak z punktu widzenia Razem to była udana noc. Zandberg – konsekwentny, spokojny, konkretny – zdominował moment decydujący. Pokazał, że można wygrać siłą faktów i przygotowania, bez przerysowania i populizmu. Uderzył celnie i uczciwie. I to zostało zapamiętane.