Zbliżenie z Rosją, realizowane przez Prawo i Sprawiedliwość,
otwiera szanse na nowe otwarcie gospodarcze w relacjach
z naszym wielkim wschodnim sąsiadem.

Polskie firmy powinny próbować sił w Rosji! – wzywa Związek Przedsiębiorców i Pracodawców.
Przekaz jest taki, że mimo chłodnych stosunków politycznych – należy próbować rozwijać relacje gospodarcze, zwłaszcza zaczynając od niedalekiego Kaliningradu.
– Polski biznes w Rosji powinien być elementem polskiego „soft power”, szczególnie w obwodzie królewieckim. Nie zarekomendowałby żadnemu polskiemu przedsiębiorcy, żeby budował tam fabrykę, ale każdy inny rodzaj biznesu, to już tak. Budowanie takich przyczółków jest korzystne dla Polski i konkurencja również jest umiarkowana: stosunkowo łatwo odnieść sukces – stwierdził prezes ZPP, Cezary Kaźmierczak.
Nie jest to wprawdzie zbyt entuzjastyczna rekomendacja, ale od czegoś należy zacząć. Przedsiębiorcy apelują więc do polskich władz o przywrócenie małego ruchu granicznego z Kaliningradem (zawieszonego w 2016 r. w ramach sankcji unijnych). Ich zdaniem ma to znaczenie gospodarcze, bardzo istotne dla rejonów przygranicznych oraz polityczne.
Wydaje się, że nie powinno być z tym problemów, bo Prawo i Sprawiedliwość bierze wyraźny kurs na zbliżenie z Rosją. Antyrosyjska propaganda w rządowych „publicznych” mediach została wyraźnie wyciszona, zamiast tego nasilają się pretensje pod adresem Ukrainy.
Prezes Cezary Kaźmierczak zachwala wcześniejsze prorosyjskie kroki. – Ruch bezgraniczny z Królewcem, to jedna z naszych nielicznych miękkich inicjatyw, która nam się udała – powiedział.

Łatwiej założyć niż zlikwidować

Pod względem aspektów prawnych, zagraniczny podmiot ma trzy podstawowe możliwości prowadzenia działalności w Rosji – jako eksporter, poprzez otwarcie biura handlowego, przedstawicielstwa czy filii, albo zakładając czy przejmując działającą w Rosji firmę. Najpopularniejsze formy prawne to podobnie jak w Polsce – spółka z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółka akcyjna.
Zgodnie z analizami Banku Światowego założenie spółki w Rosji trwa średnio kilkanaście dni, a likwidacja podmiotu gospodarczego zarejestrowanego w tym kraju, zajmuje 6-12 miesięcy.
System podatkowy w Rosji obejmuje standardową stawkę podatku CIT (od dochodów osób prawnych) – 20 proc. Z kolei stawka VAT została podniesiona z dniem 1 stycznia 2019 r. z 18 do 20 proc. (przy czym stawka ulgowa wynosi 10 proc. ).
Podatek majątkowy nie może przekraczać 2.2 proc. wartości księgowej środków trwałych, a składki na ubezpieczenie społeczne – 30 proc. rocznego dochodu pracownika (powyżej określonego poziomu – wartość składki spada do 15,1 proc. dochodu. Podatki PIT, CIT i VAT pobierane są na bazie miesięcznej.
W odniesieniu do prawa pracy warunki zatrudnienia są podobne do polskich – umowy o pracę mogą być zawierane na czas określony (do 5 lat) lub nieokreślony, okres próbny wynosi 3 miesiące (w niektórych przypadkach możliwość wydłużenia do 6 miesięcy), jednak należy zwrócić uwagę, że w Rosji pracodawcę obowiązują znacznie szersze wymagania dokumentacyjne (w języku rosyjskim), wskazane jest więc korzystanie z zewnętrznych usług agencji zatrudnienia, w celu uniknięcia przyszłych problemów.
Rosja jest członkiem Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej (EAEU – Rosja, Białoruś, Kazachstan, Tadżykistan, Armenia i Kirgistan). Od 2012 Rosja należy także do Światowej Organizacji Handlu (WTO).

Ważny partner

Warto zwrócić uwagę na wartości i trendy zagranicznego obrotu gospodarczego Rosji w ostatnich latach. Generalnie obserwuje się ścisłą korelację między eksportem i importem Rosji.
W latach 2008-2009 obserwowano spadki, w okresie 2011-2013 – stagnację, w latach 2014-2016 kolejne spadki, natomiast począwszy od roku 2017 pojawiają się symptomy ożywienia i wzrostu. Te ostatnie są pośrednio związane z utrzymywaniem się wysokiego poziomu cen surowców, eksportowanych przez Rosję, przede wszystkim energetycznych. Powoduje to napływ środków i ożywienie popytu na towary i usługi importowane, zarówno o charakterze inwestycyjnym, jak i konsumpcyjnym. Przewiduje się że ten trend w najbliższych latach nie ulegnie istotnemu osłabieniu czy odwróceniu.
W roku 2017 import towarów i usług do Rosji zamknął się w kwocie 227,5 mld USD, a wskaźnik dla pierwszego półrocza 2018 pokazuje wzrost importu o 13.4% (rok do roku), co wskazuje że import w 2018 r. może oscylować w granicach 250 mld USD.
Polska jest ważnym partnerem handlowym Federacji Rosyjskiej. Według danych za 11 miesięcy poprzedniego roku importowaliśmy rosyjskie towary i surowce o wartości 15 mld dolarów (wzrost
w porównaniu z rokiem poprzednim o 48,2 proc. ), zaś nasz eksport do Rosji osiągnął poziom 4,61 mld dolarów (wzrost o 5,1 proc. ).
Biorąc pod uwagę wielkość gospodarki, polskie obroty handlowe z Rosją są relatywnie wyższe niż obroty handlowe innych znaczących partnerów Rosji, takich jak Niemcy, Francja czy Włochy. Świadczy to o utrzymywaniu się licznych więzi handlowych i kooperacyjnych mimo trudnych relacji politycznych.
Brak zrównoważonego bilansu handlowego z Rosją (znacznie wyższa wartość importu do Polski niż naszego eksportu) może być traktowany jako szansa na przyszły rozwój – pod warunkiem promocji polskich produktów i marek na rynku naszego wschodniego partnera, z czym jak zwykle nie umiemy sobie poradzić.
Rosyjskie firmy – partnerzy handlowi Polski – mają swe siedziby głównie w Moskwie, Rejonie Moskiewskim oraz w Petersburgu i Obwodzie Kaliningradzkim. Szczególnie ten ostatni region, w powiązaniu z aktywną polityką tamtejszych władz oraz otwarciem na nowe perspektywy handlu międzynarodowego, zmierza do przyciągnięcia inwestycji (także polskich) i ożywienia współpracy. Może więc stać się on perspektywicznym obszarem zwiększenia aktywności naszych firm.