Pisarka, dramatopisarka, scenarzystka, psycholożka Zyta Rudzka została laureatką Poznańskiej Nagrody Literackiej 2023 – Nagrody im. Adama Mickiewicza – poinformowała we wtorek rektor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu prof. Bogumiła Kaniewska.
Podczas konferencji prasowej prezydent Poznania Jacek Jaśkowiak zaprezentował nazwiska nominowanych do Nagrody-Stypendium im. Stanisława Barańczaka. Są to: poeta, prozaik Łukasz Barys, poeta, redaktor Ivan Davydenko oraz dramatopisarka Anna Wakulik. Laureat zostanie przedstawiony podczas gali zaplanowanej na 19 maja. Poznańską Nagrodę Literacką ustanowili wspólnie w 2015 roku, po śmierci Stanisława Barańczaka, prezydent Jacek Jaśkowiak oraz prof. Bronisław Marciniak, ówczesny rektor UAM. Składa się z dwóch części. Nagroda im. Adama Mickiewicza w wysokości 60 tys. zł przyznawana jest za całokształt twórczości, Nagroda im. Stanisława Barańczaka, 40 tys. zł, trafia do twórcy, który nie ukończył 35. roku życia.
Jurorka kapituły Poznańskiej Nagrody Literackiej prof. Inga Iwasiów podkreśliła, że w tym roku mija trzydzieści lat od debiutu Zyty Rudzkiej, którym była powieść „Białe klisze” (1993). „Nagroda dla pisarki nie ma jednak charakteru podsumowania, nie wyraża uznania za całokształt. Cechą szczególną pisarstwa Rudzkiej jest bowiem zmienność i rozwój, których nie daje się ująć ze zdawkową, odświętną formułę. Mając więc w pamięci znakomite powieści i dramaty powstające na przestrzeni trzech dekad, nagradzamy powieść najnowszą: „Ten się śmieje, kto ma zęby” – powiedziała.
Prof. Iwasiów wskazała, że Rudzka „zawsze pracuje tyleż z tematami, ile w materii języka; wypróbowuje wielorakie rejestry mowy, w tym tej potocznej, zasłyszanej i zamienianej w ciągi monologów; zawsze zainteresowana formą, przenosi doświadczenia prozy do dramatu, teatru do książki”. „Dostajemy dzięki temu opowieści sążniste, choć operujące skrótem; sceny i wypowiedzenia, od których trudno się oderwać, tak jak trudno byłoby wyjść w trakcie spektaklu” – powiedziała.
W latach ubiegłych laureatami Nagrody im. Mickiewicza zostali: Zbigniew Kruszyński, Erwin Kruk, Tadeusz Sławek, Anna Bikont, Wiesław Myśliwski, Krystyna Miłobędzka, Jan Gondowicz i Stanisław Rosiek, a laureatami Nagrody-Stypendium – Kira Pietrek, Magdalena Kicińska, Małgorzata Lebda, Szczepan Kopyt, Tomasz Bąk, Monika Glosowitz, Igor Jarek i Urszula Honek. Dyrektorka Centrum Kultury Zamek Anna Hryniewiecka poinformowała, że dodatkową nagrodą dla nominowanych do Nagrody-Stypendium będzie pobyt rezydencyjny w Zamku: mieszkanie, honorarium i czas na pracę twórczą.
Twórczość Zyty Rudzkiej tłumaczono na wiele języków, m.in. niemiecki, rosyjski, francuski, czeski, włoski, angielski, chorwacki i japoński. Jest laureatką Nagrody Literackiej Gdynia za książkę „Krótka wymiana ognia”. Powieść ta weszła także do finału Nagrody Literackiej Nike (2019), a przez tygodnik „Polityka” została uznana za jedną z dziesięciu najlepszych polskich książek dekady. Za tryptyk powieściowy „Ślicznotka doktora Josefa”, „Krótka wymiana ognia” i „Tkanki miękkie” otrzymała Nagrodę „Odry”, a w 2021 roku Nagrodę Literacką m.st. Warszawy oraz Nagrodę Literacką Gryfia za powieść „Tkanki miękkie”.
BN/pap
