Krzysztof Lubczyński

„Dzieje grzechu” jako powieść nowoczesna

„Dzieje grzechu” jako powieść nowoczesna

Reakcję krytyki literackiej na ukazanie się w 1908 roku „Dziejów grzechu” Stefana Żeromskiego najtrafniej można chyba określić słowem - zakłopotanie. Oto pisarz mający opinię „sumienia narodu”, nazywany „sercem nienasyconym”, autor słów o potrzebie „rozdrapywania ran,...

Stare powieści w nowym oświetleniu

Stare powieści w nowym oświetleniu

Na czym polega niegasnąca wartość arcydzieł literatury o starej metryce? Czy na jakiejś ich wartości rdzennej, stałej, nieprzemijalnej? Na wartości kruszcu, z którego są skonstruowane? Na tym, że materia z której są zbudowane nie podlega przeterminowaniu i erozji? Na...

Literatura widmowa

Literatura widmowa

Książek eseistycznych, krytycznych na temat literatury, prozy artystycznej po 1989 roku, na temat najciekawszych jej zjawisk ukazało się już sporo, a pierwsze, a przy tym najbardziej „rezonansowe” wyszły spod ręki Kingi Dunin ( „Czytając Polskę. Literatura polska po...

„Lord Jim” zremasteryzowany

To moje już ente spotkanie z „Lordem Jimem”. Pierwsze miało miejsce w „szczenięcych latach”, w 1968 roku, a było to spotkanie z dwutomowym wydaniem PIW z popularnej serii klasyki z logiem „skowronka”, z niezapomnianymi okładkami przedstawiającymi żaglowce, a...

Lżejsze zajęcie

Lżejsze zajęcie

-Lubię w postaciach jednoznacznie negatywnych, w czarnych charakterach, dopatrzeć się jakichś dobrych cech lub przynajmniej usprawiedliwiających okoliczności. Niestety, reżyserzy na ogół nie zgadzają się doszukiwać negatywnych cech w bohaterach pozytywnych - ze...

Przygody Pułaskich

Opowieść o rodzie Pułaskich, z którego wywodzi się najsłynniejszy z nich, Kazimierz, ten co zginął pod Savannah w USA w 1777 roku, zamyślił autor, Wojciech Kudyba, dynamicznie, barwnie i tradycjonalnie. Autor najwyraźniej przygotował swoja prozę z myślą o tych...

Niezwykłość zwykłości

„Zgodnie z perypatetycką tradycją, pedagogiką wychodzenia z labiryntu świata zaproponowaną w XVII wieku przez Jana Amosa Komeńskiego, paideią Goethego opisaną w „Wilhelmie Meistrze” oraz rewolucją poznawczą surrealistów, zadaniem mistrza jest wyprowadzić z rzeczy...

Długa i zawiła historia Starego Krakusa

Stary Teatr w Krakowie ma niejednoznaczną i nieprostą historię, bo nie powstał w 1865 roku pod zaborem austriackim jako scena narodowa, którą jest dziś, a jego początki sięgające 1781 roku też od idei sceny narodowej były - zasadniczo - odległe, choć były to czasy...

Pisarskie i życiowe gry Jerzego Pilcha

Pisarskie i życiowe gry Jerzego Pilcha

Jerzy Pilch (1952-2020) Jerzy Pilch był chyba (używam słowo „chyba”, gdybym jakieś zjawisko przeoczył) pierwszym polskim pisarzem epoki nowych mediów, który funkcjonował równolegle, właściwie symetrycznie jako dziennikarz, nie w rudymentarnym znaczeniu tego słowa jako...

Porcja romantyzmu

Maria Żmigrodzka (1922-2000) była jedną z najciekawszych indywidualności naukowych w polskiej humanistyce, bliską współpracowniczką Marii Janion. To między innymi dzięki nim i gronu badaczek (ale także badaczom takim jak Stefan Treugutt), romantyzm, który z upływem...