Krzysztof Lubczyński

Stanisław Lem – filozoficzny omnibus

Stanisław Lem – filozoficzny omnibus

Setna rocznica urodzin Stanisława Lema zaowocowała szeregiem poświęconych mu publikacji. Ukazała się n.p. biografia Lema autorstwa Agaty Gajewskiej, „Wypędzony z Wysokiego Zamku. Stanisław Lem”, a na łamach jednego z portali literacko-filozoficznych krytyk Andrzej...

O ojcu lampy naftowej i o polskim „Texasie”

O ojcu lampy naftowej i o polskim „Texasie”

Należę do pokolenia, dla którego lampa naftowa nie jest tylko emblematem „dawności” i anachronizmu, jak „pochodnia” czy „karoca”, bo żyłem w czasach, gdy bywała jeszcze w niektórych miejscach przedmiotem codziennego użytku, przede wszystkim na wsiach, na prowincji,...

Kapsułki pamięci

Kapsułki pamięci

Andrzej Mandalian Szczerze mówiąc, gdy w 2008 roku wydawnictwo „Sic!” ofiarowało mi egzemplarz nowo wydanego tomiku jego poezji („Poemat odjazdu”) nie wiedziałem nawet czy Andrzej Mandalian jeszcze żyje, bo był od lat nieobecny w publicznym życiu literackim....

„Kissinger” – studium władzy

„Kissinger” – studium władzy

Już w momencie lektury pierwszych zdań biografii Henry Kissingera uderza chłodny, rzeczowy styl jej autora, Waltera Isaacsona. Po przedmowie autor od razu przechodzi do rzeczy. Nie ma tu polskiej rozlewności, przewlekle powolnego zabierania się za temat,...

Arcyzegarmistrz genewski spod Lublina rodem

Arcyzegarmistrz genewski spod Lublina rodem

Antoni Patek należy do owego bardzo licznego szeregu postaci polskiego pochodzenia, którym dane było dokonać wielkich osiągnięć na emigracji, zwanej też kiedyś emocjonalnie „obczyzną”. Na tej długiej liście znaleźć można m.in. Fryderyka Chopina, Josepha Conrada, Marię...

Ojciec psychologii w literaturze

Ojciec psychologii w literaturze

„Wyznania” Jana Jakuba Rousseau jemu współcześni czytelnicy, a było ich - podkreślmy - niewielu, przyjęli jako przekroczenie granic, jako dzieło fragmentami skandalizujące obyczajowo i obrazoburcze społecznie. Ale to było przeszło dwieście pięćdziesiąt lat temu i...

Przemija postać świata

Przemija postać świata

Swoje „Charaktery” Jean de la Bruyére określał skromnie jako kontynuację starożytnych „Charakterów” Greka Teofrasta, ale niewątpliwie „Charaktery” z XVII wieku niewątpliwie przewyższyły te z IV wieku p.n.e. Dzieło Francuza składa się z szesnastu rozdziałów...

O lewicowym myśleniu Andrzeja Mencwela

O lewicowym myśleniu Andrzeja Mencwela

Pamiątkowe księgi jubileuszowe poświęcone wybitnym uczonym przez ich uczniów i współpracowników nie zawsze są interesującymi lekturami, zwłaszcza gdy tworzą zbiór tekstów kurtuazyjnych i hagiograficznych w stosunku do jubilata lub słabo związanych z obszarem jego...

Spadek po „Faraonie”

Spadek po „Faraonie”

To najprawdopodobniej „Faraon” Bolesława Prusa i powieściowa historia fikcyjnego Ramzesa XIII były zalążkiem polskiej egiptologii. Wspaniała powieść jest od ponad stu lat trochę dziwnym, egzotycznym kwiatem na tle literatury chłodnego raczej kraju...