Osoby, które regularnie stosują środki przeczyszczające z powodu zaparć, mogą mieć o 50 proc. wyższe ryzyko demencji w porównaniu z osobami nie korzystającymi z tych preparatów – wynika z badania, które publikuje pismo „Neurology”, wydawane przez Amerykańską Akademię Neurologii.
Autorzy pracy – naukowcy z Chin, Wielkiej Brytanii i USA – podkreślają jednak, że ich badanie nie jest w stanie udowodnić, iż korzystanie ze środków przeczyszczających jest przyczyną demencji. Wskazuje natomiast na istnienie zależności między jednym a drugim.
Badaniem objęto 502 229 osób, których dane były zgromadzone w brytyjskim biobanku. Średnia wieku uczestników wynosiła 57 lat (40-69 lat) i żaden z nich nie miał początkowo zdiagnozowanej demencji. W całej grupie do regularnego stosowania środków przeczyszczających bez recepty przyznało się 18 235 osób (3,6 proc.). Za regularne stosowanie uznano zażywanie tych preparatów przez większość dni tygodnia w miesiącu poprzedzającym rozpoczęcie badania. W analizie uwzględniono wiek, płeć, wykształcenie, występowanie innych schorzeń, stosowanie innych leków oraz występowanie demencji w rodzinie.
Okazało się, że po 10 latach osoby regularnie zażywające środki na przeczyszczenie były o 51 proc. bardziej zagrożone wystąpieniem demencji (o różnym podłożu) niż osoby, które nie stosowały tych środków często. W przypadku demencji naczyniowej ryzyko było wyższe o 65 proc. Nie zaobserwowano natomiast związku z wyższym ryzykiem choroby Alzheimera.
Ogólne ryzyko demencji było tym wyższe, im więcej różnych środków przeczyszczających stosowali badani. U tych, którzy zażywali jeden rodzaj ryzyko było wyższe o 28 proc., podczas gdy u osób stosujących dwa i więcej rodzajów tych preparatów – aż o 90 proc. Wśród osób zażywających jeden rodzaj leków na przeczyszczenie najbardziej zagrożone demencją były osoby stosujące wyłącznie środki osmotyczne, tj. takie, które przyciągają wodę do światła jelita powodując pobudzenie perystaltyki. W ich przypadku wzrost ryzyka demencji z różnych przyczyn był wyższy o 64 proc., a wzrost ryzyka demencji naczyniowej aż o 97 proc.
„Zaparcia i stosowanie z tego powodu środków na przeczyszczenie to częste zjawisko u osób w średnim i starszym wieku” – skomentowała współautorka pracy dr Feng Sha, z Instytutu Zaawansowanych Technologii w Shenzhen (Chiny). Jednak regularne stosowanie tych preparatów może zmieniać mikroflorę jelitową (mikrobiotę jelitową) i prawdopodobnie przez to wpływać na przekazywanie sygnałów z jelit do mózgu, bądź też zwiększać produkcję toksyn mogących mieć negatywny wpływ na mózg, wyjaśniła badaczka.
Dr Sha zaznaczyła, że środki na przeczyszczenie nie są przeznaczone do regularnego stosowania, a jednak wiele osób ich nadużywa.
Jak dodała, potrzebne są kolejne badania, aby zweryfikować zależność, którą zaobserwował jej zespół. „Jeśli nasze odkrycie zostanie potwierdzone, pracownicy medyczni powinni zachęcać ludzi do leczenia zaprać poprzez zmiany stylu życia, jak picie większych ilości wody, spożywanie większych ilości błonnika oraz zwiększenie aktywności fizycznej w codziennym życiu” – podkreśliła dr Sha.
ROS/pap
