Fiński rząd przedstawił projekt ustawy dotyczącej Parlamentu Saamów. Chociaż większość rozwiązań z poprzedniego rządu kierowanego przez Sannę Marin została utrzymana to wprowadzono drobne korekty. Saamski parlament i ministerstwo sprawiedliwości omówiły projekt podczas wspólnych negocjacji, w trakcie których zatwierdzono niewielkie poprawki sugerowane przez rząd Orpo.
Saamski parlament podkreślił, że nawet te drobne zmiany będą sprzyjały samostanowieniu Saamów. Przewiduje się, że ustawodawstwo, gdy zostanie przyjęte, skoryguje wcześniejsze naruszenia praw człowieka zidentyfikowane przez Komitet Praw Człowieka ONZ (mówiłem o tym tutaj: Dlaczego ONZ upomina Finlandię w kwestii praw Saamów) . Jednomyślność w decyzji rządu jest ważnym krokiem naprzód w dążeniu do wzmocnienia praw samorządu Saamów. W okresie od 2019 do 2022 roku ONZ trzykrotnie oskarżała Finlandię o naruszanie praw politycznych Saamów, szczególnie krytykując przepisy dotyczące rejestracji wyborców mniejszości parlamentarnych. W czerwcu 2022 roku Komitet ds. Likwidacji Dyskryminacji Rasowej ONZ stwierdził, że Finlandia złamała międzynarodową Konwencję w sprawie eliminacji wszelkich form dyskryminacji rasowej. Zarówno była przewodnicząca parlamentu Saamów, Tiina Sanila-Aikio, jak i obecny przewodniczący, Tuomas Aslak Juuso, wyrażali obawy z powodu opieszałości w reformie ustawy, podkreślając konieczność samostanowienia Saamów. Aktualnie procedowana ustawa jednakże niezgodna jest z deklaracjami ONZ w sprawie praw człowieka, utrzymując kontrolę Finów nad wewnętrznymi sprawami Saamów.W projekcie ustawy saamskiego parlamentu wprowadzono zmiany, takie jak zniesienie zakazu osłabiania kultury saamskiej oraz uzupełnienie procedury dotyczącej „współpracy w sprawach pilnych”. Parlament saamski musi zgłosić chęć negocjacji do określonego przez władze terminu. Dodatkowo do projektu wprowadzono przepis dotyczący składu saamskiego parlamentu zaproponowany przez sam parlament. Projekt ustawy zostanie przedstawiony do dyskusji po przerwie świątecznej, a zorganizowane zostaną również przesłuchania komisji ds. projektu ustawy. Ostateczną opinię na temat reformy ustawy wyda Komisja ds. Konstytucyjnych.
Jakie są propozycje zmian?
Propozycje zmian dotyczące saamskich wyborów wprowadzają zasadnicze modyfikacje w kryteriach umieszczania na liście wyborczej, skupiając się na prawie do uczestnictwa w wyborach i kandydowania, zamiast definiowania tożsamości saamskiej. Przedstawiona koncepcja zakłada zastąpienie rządu saamskiego niezależnym organem ds. odwołań w sprawach związanych z listą wyborczą, co ma na celu zwiększenie transparentności i niezależności procesu. Wyraźnie określono, że obowiązek negocjacji z organami administracji nie przekłada się na prawo weta dla parlamentu saamskiego, lecz jest jedynie procedurą współpracy. To podejście ma na celu ułatwienie dialogu i współpracy między różnymi instytucjami. W zakresie poprawy procesu wyborczego proponuje się modyfikacje w harmonogramie i procedurach, mające na celu ułatwienie głosowania w wyborach do saamskiej izby. Te zmiany mogą obejmować nowe środki ułatwiające dostęp do głosowania, a także dostosowanie terminów, aby zwiększyć udział społeczności saamskiej w procesie wyborczym. Ostateczny efekt tych propozycji miałby sprzyjać bardziej sprawiedliwemu, przejrzystemu i dostępnemu procesowi wyborczemu, podkreślając jednocześnie niezależność instytucji odpowiedzialnych za jego przeprowadzenie. Według projektu ustawy rządowej, ustawa dotycząca parlamentu saamskiego ma wejść w życie 1 lipca 2024 roku. Próbowano zreformować ustawę o radzie saamskiej przez ostatnie 11 lat, a obecny rząd premiera Petteri Orpo to już czwarty, który dąży do wprowadzenia tej reformy.
Do czterech razy sztuka…
Pod koniec 2022 roku gabinet Sanny Marin borykał się z trudnościami, gdy ugrupowania koalicyjne nie potrafiły uzgodnić ustawy dotyczącej praw mniejszości saamskiej w Finlandii. Socjaldemokratyczna Partia Finlandii, kierowana przez Marin, naciskała na natychmiastowe skierowanie swojego projektu do parlamentu przed kwietniowymi wyborami. Jednak obawy Partii Centrum co do treści ustawy spowodowały impas, a przewodnicząca Annika Saarikko argumentowała, że mogłaby ona wykluczyć aktywnych członków Saamskiego Parlamentu Finlandii z udziału w wyborach. 25 lutego 2023 roku komisja prawa konstytucyjnego parlamentu spotkała się, ale Partia Centrum (będąca częścią rządzącej koalicji, razem z opozycyjnymi ugrupowaniami – Partią Koalicji Narodowej i Partią Finów) zdecydowały o zablokowaniu ustawy. To uniemożliwiło jej przekazanie do głosowania podczas kwietniowego posiedzenia parlamentu tuż przed wyborami (Rozszerzenie tematu na stronie NEW). W rezultacie oczekiwana reforma Saamów nie była uchwalona w ubiegłej kadencji. Gabinet Sanny Marin stał się trzecim z rzędu, któremu nie udało się wprowadzić zmian w ustawie dotyczącej Saamskiego Parlamentu. Czy to samo czeka rząd Petteriego Orpo? Czas pokaże.
Wpis pochodzi ze strony politykaponordycku.pl
